dinsdag 13 juni 2023
zaterdag 8 april 2023
woensdag 5 april 2023
In the flow op het Plein
Het J.H. van Heekpad, dat Elpermeer en Jisperveld verbindt.
Ben je langs de laatste wachtpost gekomen
dan is daar, haast ongemerkt, een niemandsland –
niemand bezit het, niemand claimt het,
het is er vreedzaam, een ruimte zonder eind.
De overtocht naar FudarakuMaandag 3 april was voor mij een heel bijzondere dag. Ik was voor dag en dauw naar mijn studio aan de Jisperveldstraat gegaan, omdat het boeket dat ik Klaaske voor haar verjaardag had gegeven – zie de ruiker in geel – mijn meditatieplekje wat krap had gemaakt.
Later die dag gingen we samen boodschappen doen op het Buikslotermeerplein. Eerst een appeltaartje en slagroom bij Albert Heyn. En toen ook maar even langs de pinautomaat van de ING – ik heb graag wat cash in m'n portemonnee voor een eventuele taxi. Net toen we daar klaar waren, riep een tengere oudere vrouw Klaaske te hulp. Ze vertelde dat ze uit Eritrea kwam en op bezoek ging bij haar familie, voor wie ze € 1.000 wilde meenemen, liefst in briefjes van honderd. Maar het lukte haar maar niet...
Ze sprak gebroken Nederlands, ze moest hier al wat jaartjes gewoond hebben.
Het personeel van de bank had haar niet kunnen helpen, nu ging ze het dus met hulp van Klaaske proberen. Ze voerde haar pinpas in ... maar helaas, de pinautomaat werkte niet mee... Op het scherm verscheen een mededeling dat ze niet meer dan € ´900 kon opnemen.
Wij met z'n drieën het kantoor van de ING in. Klaaske werd te woord gestaan door twee vriendelijke medewerksters, de dame en ik keken toe. Ze vertelden dat de geldautomaten inmiddels van een derde partij zijn, zij mogen om veiligheidsredenen zelfs niet mee naar buiten. Bij klachten moet je naar een Primera drie kilometer verderop...
Maar buiten bij de pinautomaat ging het weer mis...
Toch maar weer naar binnen voor overleg, waaruit bleek dat er een opnamelimiet van € 500 is.
Wij weer naar buiten, nu dat maar proberen. Klaaske hielp de vrouw intussen bij alle handelingen en bleef met haar in gesprek – maar per abuis drukte zij op de knop ‘direct € 20 opnemen’...
En zo volgde er een tweede ronde voor het opnemen van de resterende € 480 – die er vervolgens in briefjes van twintig uit kwam...
Consternatie... Maar Klaaske raapte resoluut de biljetten bij elkaar en begon ze te tellen. Zij telde mee.
Dat alles gebeurde in het volste vertrouwen, ook als ze haar pincode moest intikken – waarbij wij dan wel even wegkeken.
Toen de biljetten waren geteld, leek het te kloppen: vijfhonderd euro in vijfentwintig briefjes van twintig. Die straks allemaal mee naar Eritrea moesten ... nu maar hopen dat ze haar verder met rust zouden laten.
Als dank kregen we beiden een hand, Klaaske zelfs tweemaal. Dat deed ze met heel veel aandacht – ik zou ik haast zeggen dat er liefde uit sprak. Toen ze mij haar hand toestak en daarbij voorover boog, zag ik hoog op haar voorhoofd een kleine tatoeage, in de vorm van een ‘hekje’. Ik vermoedde dat het iets uit India was, wat ook paste bij haar voorkomen.
Toen we ten lange leste afscheid namen, zei ze nog tegen Klaaske: “Het is daarbinnen net een kerk...”
Weer zo'n verrassing – die ons nog nieuwsgieriger maakte naar haar achtergrond...
Ook al waren het voornamelijk financiële transacties geweest, het hele gebeuren had iets speels gehad.
Thuis zocht ik Eritrea op in Wikipedia – ik had al een stil vermoeden dat het daar een drama moest zijn. Ik las dat in 2015 al 47.015 vluchtelingen uit Eritrea asiel aangevraagd hadden in Europa. Volgens de VN is er sinds 1991 sprake van een "wijdverbreide en stelselmatige campagne tegen de burgerbevolking."
Die avond drong tot me door, dat de ontmoeting met onze nieuwe Eritrese vriendin een helende werking op me had gehad. Dat het dus eigenlijk omgekeerd was, dat zij er voor ons geweest was – een gevoel dat ver weg een herkenning bij me opriep. Op dat wat provinciale Buikslotermeerplein, kun je de wereld tegenkomen – voor verbonden zijn hoef je niet naar de pampa's van Argentinië of naar de Negev Woestijn.
dinsdag 4 april 2023
We zien allemaal dat er in de machtsverhoudingen in de wereld op dit moment gigantische verschuivingen plaatsvinden – je kunt rustig spreken van een beweging in de tectonische platen. En we weten dat daar een aardbeving uit voort kan komen, één die onze wereld op zijn grondvesten zal doen schudden... China speelt daarin, met zijn geografische ligging (‘Rijk van het Midden’) en oeroude cultuur, een centrale rol. Dat bracht me terug bij mijn eerste indrukken van het land als Westerling, op mijn reizen in 2010 en 2011. Helemaal onvoorbereid ben je nooit...
De eerste China reiziger die ik tegenkwam was een stuurman op de grote vaart. Hij was tijdelijk bij ons ingekwartierd in het witte huis op de betonfabriek in Krimpen a/d IJssel. Ik was toen een jaar of tien. Hij vertelde mij sterke verhalen over de Chinezen. Zoals dat wanneer ze vechten, ze elkaar met twee vingers de ogen uitsteken. En zichzelf daarbij beschermen door een hand tussen de ogen te plaatsen. Het leek me een rauwe wereld...
Behalve dat je er per boot heen kunt gaan, kun je ook vliegen – zoals de grote vogel Peng dat deed, uit het grote klassieke boek van het taoïsme van Zhuang Zi, “met een rug zo groot als de berg T’ai, met vleugels als wolken aan de hemel; met zijn vleugels slaat hij op het water en rijst op als een wervelwind tot een hoogte van negentigduizend li.”
Wij gingen toen per KLM – die je met wijde boog over Siberië en Mongolië het Hemelse Rijk binnen voert, linea recta hartje Beijing.
Dat was in augustus 2011.
Wat je ook kunt doen – en dat deed ik het jaar daarvóór, in augustus 2010 – is vanaf Moskou per trein naar Beijing reizen. Dat is een tocht dwars door Azië, door de eindeloze taiga's van Siberië, vier dagen en vier nachten in de Trans-Siberië Express.
Op het laatste traject van die reis, vanaf Ulaanbatar, rijd je door de Gobi woestijn en de verlaten steppen van Mongolië – waarna je, aan het eind van de rit, aan de einder Beijing ziet oprijzen, als een Chinese muur van woontorens...
Toen we op 6 augustus 2010, rond zeven uur 's ochtends, de buitenwijken van Beijing binnenreden, was ik in shock...
Na een wereld van totale verlatenheid, waar we al die dagen met de trein doorheen waren gereden – met ook nog een uitstapje van negen dagen per 4WD door de toendra's van Mongolië – reden we daar als het ware met een enorme klap tegen een samenklontering van miljoenen Chinezen aan, opeengepakt in tientallen Bijlmermeers. Een demografisch monstrum, dat de planologische kilte uitstraalde van ‘hoe raken we ze in godsnaam kwijt...’
Garrie van Pinxteren, China-correspondent van de NRC, schrijft in een bericht van 11 april j.l. dat naar schatting 20 procent van de Chinezen nog op het platteland woont en werkt, de rest is naar de steden getrokken: “Ruim vijfhonderd miljoen van de 1,4 miljard inwoners van China tellen officieel nog wel mee als boer, want dat staat nog op hun identiteitsbewijs, maar een groot deel van hen woont in feite al in de stad.”
Toen wij ooit, vanuit de comfortabele eengezinswoningen in de provincie, door onze ouders Amsterdam werden binnengereden, ter hoogte van de Rijnstraat, gaf ons dat ook een schok: al die mensen in vier lagen boven elkaar... Maar de grote stad had ook iets spannends, als je daar eenmaal je plekje had gevonden, beloofde dat vrijheid...
Ik denk dat het grote verschil met de ‘China shock’ is, dat daar onvermijdelijk het beeld van de massamens opdoemt, speelbal van een samenleving zonder ook maar een spoortje van individuele vrijheid – laat staan van de alleenheid, die de kern van ons menszijn is.
Het toenmalige Chinese beleid van gezinsplanning, met het éénkindgezin, straalde een zelfde kilte uit als al die andere van staatswege opgelegde ‘oplossingen’ – die altijd van de grootse gemene deler zijn.
Ik werd dezer dagen 's nachts met een schok wakker van een stem die dringend m'n naam riep: ‘Hein, wakker worden...’ – misschien had ik deze nachtmerrie, deze beelden van totale onverschilligheid voor het wezen van de mens, nog op m'n netvlies staan...
Maarten Houtman stelt in Het principe van de eenwording dat onze voortplantingsdrift de motor achter die demografische tijdbom is. En dat de enige werkelijke oplossing is om het lustprincipe te verruilen voor het verenigingsprincipe – “en dan weer niet de vereniging met toevallig die ander, maar met het totaal. Dat je in het liefdesspel door de ander heen kunt gaan, en die ander door jou heen. Het is dus niet iets wat je weg moet doen, maar wat je moet doorleven met bewustzijn.”
zaterdag 25 maart 2023
“Boeddha Amitabha...”
 |
| De eindeloze vlakten van Choiri-sume in Mongolië – zie: Weg van de Trance-Siberië Express… |
Toen ik een jaartje of wat bij Maarten Houtman gezeten had, kwam ik in een coffeeshop aan de Nieuwmarkt Marina tegen, een vrouw die ik een keer bij meditatie had meegemaakt. Toen ze me zag, vroeg ze me op een wat cynische toon “of ik nog steeds aan de pogingen van de heer Houtman deelnam...”
Dat schudde me even flink door elkaar... Alsof dat meditatie gebeuren iets was wat buiten mij om ging, alsof ik een 'volgeling' was die het zich liet aanleunen. Of erger nog: alsof Maarten zieltjes probeerde te winnen... Dat woord 'pogingen' sneed ook door mijn ziel – als iemand je met zoveel liefde bij de hand neemt, dan noem je dat toch geen 'poging'... Om maar te zwijgen over haar ‘mijnheer Houtman’.
Dat schudde me even flink door elkaar... Alsof dat meditatie gebeuren iets was wat buiten mij om ging, alsof ik een 'volgeling' was die het zich liet aanleunen. Of erger nog: alsof Maarten zieltjes probeerde te winnen... Dat woord 'pogingen' sneed ook door mijn ziel – als iemand je met zoveel liefde bij de hand neemt, dan noem je dat toch geen 'poging'... Om maar te zwijgen over haar ‘mijnheer Houtman’.
Vanochtend, veertig jaar later, viel me in dat de dagelijkse 'meditatie' op mijn matje – een plek die ik heilig, waar ik het liefst de hele dag in de buurt van wil zijn – inderdaad een niet ophoudende reeks van pogingen is. Pogingen om in de buurt te komen van iets waarvan ik een licht vermoeden heb – in de wetenschap dat een diepe adem, een rustig hoofd en een ontspannen houding daar dan bij horen.
Wat me ook inviel, is dat ik daarbij drijf op een verre herinnering aan een verloren paradijs – die mijn onrust ten aanzien van mijn huidige leven voedt...
In De overtocht naar Fudaraku heb ik ooit beschreven, hoe Japanse Amitabha monniken zich in een sloep de zee op lieten drijven, meegevoerd door de stroom, terwijl ze opgesloten zaten in een dichtgespijkerde houten kist ... dat deden ze in het volle vertrouwen, dat ze zo de eilanden van het Westelijk Paradijs zouden bereiken – een heel leven samengebald in één moment, in één recitatie: 'Boeddha Amitabha, Boeddha Amitabha, Boeddha Amida,' aan een ketting van woorden stegen ze op naar het Paradijs.
Wil je weg uit het gewone leven –het gewone leven, met zijn zorgen,zijn moeite, zijn ergernissen, zijnkorte momenten van voldoening.Wil je daaruit weg?En mediteer jeom daaruit weg te komen?Of ervaar je dat meditatieeen uiterste concentratie isop wat je bent –niet gisteren, niet morgen, nú.En kun je daarbij blijven?Of ga je toch weer weg?Als je voortdurend aarzelt:wil ik dit, wil ik dat, neem ikeen boontje meer of minder,weet dan dat liefdede maat is van alle dingen.
Ondanks de gruwelijke ondertoon, ontroerde het verhaal van de overtocht naar Fudaraku me toen ik het las ... blindelings en vol vertrouwen op weg naar het paradijs...
Maar vandaag kwam juist het beeld van een verloren paradijs in me op, een wereld die ik ooit gekend moet hebben:
“Je maakt nu de oudste reis van de wereld, binnendoor, terug in de tijd, naar waar het begon toen je op aarde kwam en nog niets wist, maar wel alles wilde leren kennen, op je gemak, zoveel als prettig voor je was.”
Uit: Maarten Houtman, Adem- en energie-oefening
Je gewoontenjasje glijdt van je af, het begin van een nieuwe dag.
 |
Op een verlaten plaats, Baga Gazriin Chuuluu geheten, leefden ooit twee monniken, op zoek naar de stilte. |
Dat telkens maar proberen is dus niet zo gek. Ieder van ons heeft immers voorkennis. Het is een wereld die altijd al voor ons klaarlag, we hoeven nergens naartoe...
En als ik er goed over nadenk, lag het woord ‘proberen’ bij Maarten voor in de mond ... al die sessies waarin hij het met ons opnieuw probeerde, en probeerde, en probeerde...
maandag 13 maart 2023
dinsdag 10 januari 2023
4 All the tea in China
Dwars door China, 25 jul.–27 aug. 2011
2011 was het jaar dat mijn wereld kanteldeHet jaar ervoor was ik uitgenodigd mee te gaan op een fantastische reis met de Transsiberië Express, van Moskou naar Ulaanbaatar in Mongolië, en vandaar met busjes door de Gobi woestijn, om uiteindelijk in Beijing terecht te komen.
Dat was dus in 2010. En het smaakte naar meer...
Ik vatte het plan op voor een nieuwe China reis, dit keer vanaf Beijing in zuidwestelijke richting, met een wijde boog langs de grenzen van Tibet en Vietnam, eindigend in Hong Kong.
Ik was toen 67 en had net, na 17 jaar, afscheid bij Lobbes Insurance Consultants genomen.
Het was ook het jaar dat Maarten Houtman overleed – liefdevol als hij was, had hij nog tegen me gezegd: “Moet je doen, joh, die reis, straks kan het niet meer.”
Hij reisde met me mee.
4 中國的茶葉
 |
| 4 ALL THE TEA IN CHINA |
在北京西城區茶兒胡同吃北京烤鴨
 |
| Peking-eend eten in de Cha'er Hutong, Xicheng-district, Beijing |
平遙清虛觀大院
 |
| Binnenplaats van de Qingxu taoïstische tempel, Pingyao |
明代平遙城牆（1368-1644）
 |
| Pingyao, stadswal uit de Ming-dynastie (1368-1644) |
麗江古城，靜候王博士指揮的納西樂團古樂器演奏會。 宣科
 |
| Lijiang, Oude stad, in afwachting van het concert op oude instrumenten van het Naxi orkest o.l.v. Dr. Xuan Ke |
麗江、黑龍潭
 |
| Lijiang, Black Dragon Pool |
大理附近的Wase Xiang小港，烏云密布......
 |
| Haventje van Wase Xiang, bij Dali, met onweerswolken... |
昆明城市公園翠湖睡蓮
 |
| Waterlelies in het Cuihu meer, Kunming stadspark |
昆明圓通寺，雲南最大的佛寺
 |
| Yuantong tempel, Kunming, de grootste Boeddhistische tempel in Yunnan |
昆明石林附近的“石林風景區”圖片
 |
| Beeld van 'Stone Forest Scenic Area', bij Shilin, omgeving Kunming |
“石林”自然公園入口處的池塘
 |
| Vijver bij ingang natuurpark 'Stenen woud' |
woensdag 4 januari 2023
God's tears over Japan
Stop the Bullet
Lincoln resisted going to war,
against the "better angels of our nature."
And when the civil war was over,
even the photos were discarded,
their glass plates sold to gardeners
for conservatory walls.
As the sun burned the images away,
hundreds of red roses
absorbed the light to grow.
Over a century and a half later,
an 82-year-old surfer rides the waves,
recalls being strafed by machine-gun fire
on Pearl Harbor
as the planes flew low,
the red circle on the fuselage
etched in memory.
So many bodies, not enough caskets,
they had to put two men in each –
young American men along
with the Japanese pilots
who killed them.
Is there a better metaphor for war?
When the soldier arrives,
bleeding in the doorway,
can you recognize him as yourself
and let him in?
Amy L. George, The Fragrance of Memory (Amsterdam Press, 2010).
Uit: Kyoto Journal Issue 77.
☢
In de NRC van 26 nov. 2022 las ik de column van Marijn de Vries, oud-profwielrenner en journalist. Naar aanleiding van de elf origami kraanvogels, die de Japanse voetballers in hun kleedkamer in Qatar hadden achtergelaten, vertelde ze het ontroerende verhaal van Sadako Sasaki:
“Ze woonde in Hiroshima, op anderhalve kilometer van de plek waar in 1945 de atoombom insloeg. Ze was toen twee jaar oud, maar overleefde en leek op te groeien tot een sterke meid, die goed kon hardlopen. Toen ze elf was, bleek ze leukemie te hebben. Opgelopen door de enorme hoeveelheid straling waaraan ze was blootgesteld.
Sadako lag veertien maanden in het ziekenhuis, en werd steeds zieker. Toch begon ze met het vouwen van kraanvogels. De moeilijke kraanvogels, met het bolle ruggetje. Want volgens een Japanse legende zou ze een wens mogen doen als ze duizend kraanvogels had gevouwen. Ze zou wensen dat ze beter werd, natuurlijk. En dat alle kinderen die ziek geworden waren van de straling, beter zouden worden. Ze zou wensen dat mensen elkaar nooit meer zoiets verschrikkelijks zouden aandoen. Ze wenste vrede.
Volgens de overlevering stierf Sadako na het vouwen van haar 644ste kraanvogel. Haar vriendjes en vriendinnetjes vouwden – zo vertelt de legende – de rest van de kraanvogels, tot het er duizend waren. En ze zamelden geld in voor alle kinderen die ziek waren geworden door de atoombom. Het verhaal van de kraanvogels ging het land door en de wereld over, en in 1958 kreeg Sadako een standbeeldje in het Vredespark van Hiroshima, met een kraanvogel in haar hand. Bij het beeld staat te lezen: „Dit is onze schreeuw. Dit is ons gebed. Vrede op aarde.”
☢
He thanked God for de bomb
others did too.
God responded with tears;
and a telling quotation
from General Eisenhower:
‘It wasn't necessary to hit them with
that awful thing’;
and from Einstein.
‘If I only had known,
I would have become a watchmaker.
God's Tears
(Reflections on the Atomic Bombs on Hiroshima and Nagasaki)
by David Krieger. Tokyo: Coal Sack Publishing Company.
 |
AUGUST MORNINGSHiroshimaClear summer morningThe steel-hearted bombJust a speck in the skyNagasakiThe bomb shattersThe humid summer silence –Severs the heads of stone saintsDavid Krieger, Hiroshima / Nagasaki PoemsKyoto Journal, Issue 77
☢
En ik vroeg me af, hoe heeft Japan dit armageddon overleefd...
Ik bestelde Kyoto Journal, waar dit artikel in stond: Proliferation, Tradition and ‘The Myth of Tomorrow’ – ‘Myth of Tomorrow’ blijkt een gigantische muurschildering in het Shibuya-metrostation in Tokyo te zijn, gemaakt door Okamoto Taro (1911 -1996):
“Schitterende kleuren, rode vlammen en vreemd bekende vormen, exploderend over een uitgestrekt veld van duistere blauwe en paarse tinten. Nabij het midden van de compositie is een skeletachtige figuur in vlammen gehuld – die het niet uitschreeuwt of om genade smeekt, die ook niet om medelijden vraagt, maar gewoon brandt...
De gigantische muurschildering is niet dreigend, ze zal een toeschouwer slechts even naar binnen trekken, als hij het toelaat, en dan weer loslaten – misschien veranderd, misschien onaangetast.
‘Myth of Tomorrow’ vertegenwoordigt het hoogtepunt van Taro's bezorgdheid over de verschrikkingen van oorlog en de angst voor atoomwapens. Maar het klaagt niet zozeer over de gevolgen van oorlog of overweegt de onmenselijkheid van de mens jegens de mens, maar zegt: “Dit is wat er is gebeurd. Laten we het erkennen, onthouden en verder gaan.”
De muurschildering gaat niet alleen over Hiroshima en Nagasaki; heeft veel te zeggen over de naakte wapenwedloop.
Okamoto Taro maakte zijn kunst niet om te choqueren of te prikkelen. Hij wilde dat de mensen in zijn thuisland verandering zouden omarmen en met heldere ogen en de verwondering van een kind naar de toekomst zouden kijken.”
 |
| ‘Myth of Tomorrow’, Okamoto Taro. Shibuya Station, Tokyo, 5,5 x 30 m [klik om te vergroten] |
 |
| ‘Myth of Tomorrow’, detail. [klik om te vergroten] |
☢
 |
Θάλασσα, θάλασσα! – de zee, de zee... September 2011. Na een rondreis door de binnenlanden van China, bereikte ik in Hong Kong eindelijk de zee. Ik waande me toen vlak bij Japan, dat moest daar ergens aan de einder zijn – niets is minder waar, het ligt duizenden km naar het Noorden. |
[Eigen foto. Het ingevoegde Chinese karakter staat – uiteraard – voor ‘zee’] [klik om te vergroten]
☢
“The clouds that parted following the end of the Cold War are gathering once more. We have been extraordinarily lucky so far. But luck is not a strategy. Nor is it a shield from geopolitical tensions boiling over into nuclear conflict. Today, humanity is just one misunderstanding, one miscalculation away from nuclear annihilation.”
António Guterres, Secretary-General of the United Nations
Nuclear Non-Proliferation Treaty 10th Review Conference, Augus 1, 2022
Abonneren op:
Posts (Atom)